Hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai giảm 30% thuế TNCN năm 2026 theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, các mẫu kê khai và hướng dẫn điều chỉnh kê khai khi doanh thu vượt 10 tỷ đồng.
Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp trong năm 2026 và 2027. Vậy hộ kinh doanh cần kê khai như thế nào để áp dụng mức giảm thuế này?
Theo khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong năm không quá 10 tỷ đồng thực hiện kê khai giảm thuế TNCN theo Mẫu số 01 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.
Mẫu số 01 được nộp cùng hồ sơ khai thuế theo quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm, tùy kỳ khai thuế áp dụng.
Khi kê khai, hộ kinh doanh cần xác định số thuế TNCN phải nộp và khoản giảm 30% tương ứng. Đồng thời, doanh thu dự kiến phải được xác định trên toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm, không chỉ riêng từng cửa hàng hoặc ngành nghề.
Để tìm hiểu thêm về cách xác định doanh thu và các quy định thuế liên quan, bạn có thể tham khảo bài viết Nghị định 68/2026/NĐ-CP: Chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Về đối tượng và điều kiện được giảm thuế, bạn có thể tham khảo bài viết Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nào được giảm 30% thuế thu nhập năm 2026–2027?.
Mẫu số 01 có tên "Giảm thuế thu nhập cá nhân theo Nghị quyết số 43/2026/QH16", được sử dụng để kê khai khoản giảm thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Mẫu này được nộp kèm tờ khai thuế TNCN tương ứng.
Bước 1: Xác định kỳ tính thuế và thông tin người nộp thuế
Người nộp thuế chọn kỳ tính thuế tương ứng với hồ sơ khai thuế, sau đó điền các thông tin:
Các thông tin cần thống nhất với hồ sơ khai thuế của kỳ tương ứng để tránh sai lệch khi đối chiếu.
Bước 2: Kê khai địa điểm và hoạt động kinh doanh
Tại bảng kê của Mẫu số 01, hộ kinh doanh điền các thông tin về địa điểm và hoạt động kinh doanh:
Đối với chỉ tiêu [09], người nộp thuế xác định hoạt động tương ứng theo hướng dẫn của biểu mẫu, chẳng hạn kinh doanh hàng hóa tại địa điểm cố định, kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, cho thuê bất động sản hoặc các hoạt động kinh doanh khác được liệt kê.
Chỉ tiêu [10] được kê khai theo nhóm ngành nghề quy định tại phần ghi chú của Mẫu số 01. Hộ kinh doanh cần chọn đúng nhóm ngành nghề phát sinh thu nhập để xác định số thuế tương ứng.
Bước 3: Kê khai số thuế TNCN phải nộp và số thuế được giảm
Sau khi xác định số thuế TNCN phải nộp theo phương pháp tính thuế đang áp dụng, người nộp thuế kê khai:
Số thuế được giảm bằng 30% số thuế TNCN phải nộp thuộc phạm vi chính sách. Người nộp thuế tính khoản giảm tương ứng với từng dòng hoạt động kinh doanh trên biểu mẫu.
Cuối bảng kê, chỉ tiêu [13] và [14] phản ánh tổng cộng số thuế TNCN phải nộp và số thuế TNCN được giảm.
Bước 4: Kiểm tra và nộp hồ sơ khai thuế
Sau khi hoàn thành biểu mẫu, hộ kinh doanh cần kiểm tra lại thông tin người nộp thuế, nhóm ngành nghề, số thuế phải nộp và số thuế được giảm.
Người nộp thuế ký hoặc xác nhận điện tử theo hình thức nộp hồ sơ đang áp dụng, sau đó nộp Mẫu số 01 cùng hồ sơ khai thuế của kỳ tương ứng.
Mẫu số 01 không thay thế tờ khai thuế TNCN. Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện đầy đủ hồ sơ khai thuế theo quy định.
Tham khảo biểu mẫu: Xem và tải Mẫu số 01 kê khai giảm thuế TNCN (PDF).
Ngoài Mẫu số 01, Phụ lục Nghị định 398/2026/NĐ-CP còn quy định Mẫu số 02 và Mẫu số 03 dành cho các trường hợp kê khai khác nhau.
| Biểu mẫu | Trường hợp sử dụng | Thời điểm nộp |
|---|---|---|
| Mẫu số 01 | Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trực tiếp kê khai giảm thuế TNCN. | Cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm. |
| Mẫu số 02 | Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay thuế TNCN cho cá nhân kinh doanh. | Cùng tờ khai thuế TNCN theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh. |
| Mẫu số 03 | Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được giảm thuế nhưng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng. | Cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng. |
Mẫu số 02: Kê khai giảm thuế khi khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay
Trường hợp cá nhân kinh doanh đáp ứng điều kiện giảm thuế, số thuế được giảm bằng 30% số thuế TNCN phải khấu trừ, khai thay hoặc nộp thay.
Mẫu số 03: Điều chỉnh khoản thuế đã được giảm
Khi doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 và nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm.
Theo điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế TNCN nhưng chưa áp dụng mức giảm 30% có thể xử lý theo các trường hợp sau:
Trường hợp chưa kê khai số thuế được giảm
Người nộp thuế được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ thuế đã nộp hoặc xác định khoản giảm thuế khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Trường hợp đã nộp thuế và phát sinh số tiền nộp thừa
Đối với cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, nếu phát sinh số thuế nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo quy định.
Trường hợp số thuế TNCN phải nộp thay đổi
Khi khai bổ sung hồ sơ hoặc có kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán làm thay đổi số thuế TNCN phải nộp, khoản giảm thuế được điều chỉnh tương ứng:
Theo điểm c khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, nếu tổng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không được giảm 30% thuế TNCN và phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm (nếu có).
Bước 1: Xác định kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng
Hộ kinh doanh tổng hợp doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh từ đầu năm để xác định kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.
Bước 2: Kiểm tra số thuế TNCN đã được giảm
Người nộp thuế rà soát hồ sơ khai thuế, xác định tổng số thuế TNCN đã được giảm trong năm để tính khoản thuế phải nộp bổ sung.
Bước 3: Kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03
Hộ kinh doanh kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03 ban hành kèm Nghị định 398/2026/NĐ-CP và nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.
Bước 4: Nộp bổ sung số thuế TNCN
Hộ kinh doanh nộp bổ sung số thuế TNCN đã được giảm theo quy định.
Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, số thuế phải nộp bổ sung do không còn đủ điều kiện giảm thuế sẽ không bị tính tiền chậm nộp nếu được nộp trước hoặc đúng hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế vượt 10 tỷ đồng.
Nếu nộp sau thời hạn này, tiền chậm nộp được tính theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Nghị định 398/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
Khi kê khai giảm 30% thuế TNCN, hộ kinh doanh cần xác định đúng số thuế được giảm, sử dụng biểu mẫu theo quy định và theo dõi doanh thu thực tế để điều chỉnh khi cần.
Để quản lý dữ liệu kế toán, doanh thu và sổ sách kinh doanh, bạn có thể tham khảo phần mềm kế toán online VIN-BOOKS hoặc liên hệ VISNAM để được tư vấn thêm.
0977 754 633
